چشم انداز سبز

پروانه های چوب خوار و برگ خوار
شناسایی وبررسی مهمترین پروانه های چوب خوار و برگ خوارجنگلی

 مقدمه

حشرات هر كدام به نحوي بر روي اكولوژي و اكوسيستم تاثير گذار بوده و نمي توان نقش آن ها را ناديده گرفت. در كشور ايران به دليل گستردگي آب و هوا و چهار فصل بودن آن و زياد بودن تنوع پوشش گياهي حشرات متعددي يافت مي شوند.

از جمله اين حشرات مي توان به پروانه ها اشاره كرد. پروانه ها از نظر شكل، جثه و تغذيه انواع مختلفي دارند. بعضي از پروانه ها جزء حشراتي كه به صورت آفت براي انسان درآمده اند دسته بندي مي گردند.

پروانه ها به صورت هاي مختلفي به اكوسيستم آسيب مي رسانند، البته نبايد نقش مهم آن ها در گرده افشاني را از ياد برد. همچنين برخي از پروانه ها از نظر اقتصادي نيز براي انسان ها مهم بوده و در توليد ابريشم از آن ها استفاده مي شود.

لارو پروانه ها از برگ، چوب و يا ساير قسمت هاي گياهان و درختان تغذيه مي كنند. در اين مطالعه به بررسي مهمترين پروانه هايي كه به درختان ميوه يا جنگلي آسيب مي رسانند مي پردازيم.

فصل اول

پروانه هاي چوب خوار

 پروانه فري

فري كه در اصطلاح انگليسي شب پره پلنگي گفته مي شود، موطن اصلي آن اروپا مي باشد و در ايران از سالهاي دور اين آفت وجود داشته است.

 ميزبانان

سيب ، گلابي ، به ،افرا، بيدمشك، بيد، نارون، گردو و بلوط

 نحوه خسارت

تغذيه اصلي لاروها از چوب شاخه و تنه است .

كانالهايي كه در داخل چوب به وسيله لارو اين حشره به وجود مي آيد حدود 40-30 سانتي متر طول دارد.

 نحوه شناسايي

بالهاي پروانه فري كم عرض، پروانه ماده بزرگ تر از پروانه نر. و بالهاي جلويي سفيد و داراي لكه هاي متعدد به رنگ آبي فولادي. بالهاي عقبي نيز سفيد ولي لكه هاي آن كمرنگ مي باشد. سينه پروانه سفيد و روي آن شش لكه آبي فولادي ديده مي شود.

سر لارو و پشت سينه آن به رنگ سياه است و سينه و شكم آن به رنگ زرد مي باشد.

 پروانه جگري

لارو پروانه جگري يك آفت چوب خوار درختان ميوه و بالاخص درختان جنگلي است.

 ميزبانان

سيب و انواع درختان جنگلي

 نحوه خسارت

طرز خسارت اين آفت مانند پروانه فري بوده و لارو آن در داخل شاخه ها و تنه درختان از چوب تغذيه مي نمايد.

 نحوه شناسايي

رنگ عمومي خاكستري متمايل به قهوه اي، بدن كوتاه و كلفت و پوشيده از موهاي كوتاهلاروهاي كامل به طول تقريبي 75 ميلي متر رنگ بدن در قسمت پشت جگري است و در دو طرف و زير بدن به رنگ زرد روشن

 پروانه زنبور نماي چوب خوار

پروانه زنبور نماي چوب خوار يكي از آفات مهم چوب خوار درختان و مخصوصا درختان ميوه مي باشد.

 ميزبانان

سيب و گيلاس

 نحوه خسارت

طرز تغذيه آن بدين صورت است كه لارو آن فقط از ناحيه زير پوست تغذيه مي نمايد.

 نحوه شناسايي

حشره كامل پروانه زنبور مانند ، شكم به رنگ تيره بوده و در قسمت وسط آن يك نوار عريض نارنجي وجود دارد . قسمت مهمي از بال هاي جلويي و قسمت اعظم بال هاي عقبي كاملا شفاف ، رگ ها كاملا مشخص.

 پروانه گالزاي صنوبر

پروانه گالزاي صنوبر يا پروانه زنبور مانند در تمام مناطق كشور انتشار دارد.

ü ميزبانان

درختان بيد ، زبان گنجشك ، غان ، ميزبان اصلي جنس صنوبر از خانواده Salicacea

ü نحوه خسارت

لارو اين پروانه از قسمت هاي داخلي ساقه درخت ميزبان تغذيه نموده و دالان هاي غير منظمي در آن ايجاد مي كند. ضمنا محل تغذيه متورم شده و به صورت گال در مي آيد.

ü نحوه شناسايي

طول آن با بالهاي باز 45-35 ميلي متر و طول بال 16 ميلي متر است. سر پروانه زرد، شاخك در قسمت بالا سياه و در قسمت پايين قرمز. بالهاي جلويي قهوه اي و رگ بالها به خوبي نمايان است.

لارو به رنگ سفيد متمايل به زرد و شكم صاف، سر بزرگ و به رنگ قهوه اي متمايل به سياه است.

v پروانه زنبور مانند صنوبر

نوعي پروانه گالزاي صنوبر است.

ü ميزبانان

اختصاصا به صنوبر حمله مي كند.

ü نحوه خسارت

فعاليت چوب خواري لاروهاي اين حشره روي انواع صنوبرهاي بومي و غير بومي به صورت گال هايي روي تنه نهال هاي جوان نمايان مي شود.

ü نحوه شناسايي

طول پروانه كامل 12 ميلي متر مي باشد. بال هاي جلويي سياه متمايل به قهوه اي و شاخك ها سياه رنگ مي باشند. پاها كاملا زرد رنگ و پروانه ظاهري شبيه زنبور دارد. طول لارو نيز 15 ميلي متر و رنگ آن زرد كمرنگ و در كناره ها و

پشت خطوط تيره وجود دارد.

فصل دو م

پروانه هاي برگ خوار و ميوه خوار

v پروانه تخم انگشتري

پروانه تخم انگشتري كه نام فارسي آن از طرز قرار گرفتن تخم ها به صورت حلقه انگشتر در روي شاخه ها اقتباس شده است

ü ميزبانان

سيب، گلابي، گوجه، به ، هلو، افرا، توسكا، زرشك، غان، ممرز، گيلاس جنگلي، زالزالك، راش، سيب جنگلي، صنوبر، گوجه جنگلي، بلوط، بيد و پستانك.

ü نحوه خسارت

خسارت اين شب پره مربوط به لارو آن است كه از برگ تغذيه مي نمايد.

ü نحوه شناسايي

حشره كامل پروانه اي است متوسط و كوتاه ، عرض آن با بال هاي باز 40-20 ميلي متر. رنگ پروانه قهوه اي مايل به قرمز يا خاكستري مايل به زرد يا زرد آجري و گاهي بلوطي و يا قهوه اي روشن با سايه هاي قرمز تيره. نرها كوچكتر از ماده ها و رنگ تيره تر دارند. لارو كامل 50-40 ميلي متر طول دارد و رنگ آن آبي خاكستري.

v پروانه ابريشم باف ناجور

پروانه ابريشم باف ناجور كه به انگليسي آن را Gypsy moth مي نامند.

ü ميزبانان

سيب، گلابي، مو، گوجه، آلو، گيلاس، زردآلو، به و درختان غير ميوه و جنگلي مانند بيد، صنوبر، چنار، توسكا، بلوط، افرا، راش، نارون، گريپتومريا، نوئل، كاج، ممرز، شاه بلوط، دغدغك، فندق و.....

ü نحوه خسارت

لاور هاي آفت شديدا از برگ هاي درختان ميزبان تغذيه مي نمايند.

ü نحوه شناسايي

پروانه نر كوچك تر از پروانه ماده بوده و بال هاي قهوه اي رنگ دارند. شكم باد كرده و شاخك در نرها شانه اي ولي در ماده ها ظريف. لاروهاي اين آفت داراي رنگ قهوه اي كم رنگ مي باشد. سطح بدن آن ها از دستجات موهاي بلند پوشيده شده و پنج جفت برجستگي آبي رنگ كه بعد از آن شش جفت برجستگي قرمز رنگ وجود دارد كه مجموعا در رديف پشتي در سطح بدن قرار دارد.

v

v

v

v

v پروانه رگ سياه

پروانه رگ بال سياه يا سفيد رگ سياه كه در اصطلاح آلماني به آن سفيده درخت مي گويند ،تقريبا در تمام مناطق جنگلي و ميوه خيز كشور حضور دارد.

ü ميزبانان

زردآلو، هلو، گردو، ازگيل، زالزالك و پستانك

ü نحوه خسارت

لارو سفيده رگ سياه از برگ ها تغذيه مي نمايد.

ü نحوه شناسايي

حشره كامل پروانه سفيد نسبتا بزرگي است. رگ بال هاي اين پروانه دودي متمايل به سياه مي باشد در لبه خارجي بال ها و اطراف رگ بال ها پولك هاي سياهي ديده مي شود.

v پروانه ميوه خوار خرما

پروانه ميوه خوار خرما كه به انگليسي شب پره كوچك خرما گفته مي شود، يكي از آفات مهم خرما در ايران است و اختصاصا روي اين ميزبان وجود دارد. در نواحي جنوبي كشور، زارعين به اين آفت حميره يا سرخه مي گويند.

ü ميزبانان

اختصاصا خرما ميزبان ميزبان اين آفت است.

ü نحوه خسارت

طرز خسارت بدين قرار است كه در بهار موقعي كه ميوه هاي خرما به اندازه نخود شدند، لاروها هجوم مي آورند و ابتدا با تنيدن تار خود را روي ميوه مستقر ساخته سپس قسمت انتهايي ميوه خرما، نزديك كاسبرگ و گاهي نيز از وسط كاسبرگ دانه را سوراخ كرده و از گوشت ميوه تغذيه مي كنند.

ü نحوه شناسايي

پروانه ميوه خوار خرما با بالهاي باز 13-11 ميلي متر عرض و 8-6 ميلي متر طول دارد. رنگ حشره خاكستري مايل به سفيد همراه با پولك هاي نقره اي مي باشد. در سطح بدن نقطه هاي كوچك قهوه اي و در انتهاي بالهاي عقبي يك دسته موي سفيد ديده مي شود. سر پروانه بزرگ و به رنگ قهوه اي است. شاخك ها در كناره بالاي چشم ها قرار گرفته است.

v پروانه سفيد بيد

پروانه سفيد بيد كه در اصطلاح انگليسي شب پره اطلسي سفيد گفته مي شود .

ü ميزبانان

بيد و صنوبر

ü نحوه خسارت

لارو اين شب پره نيز از برگ ها تغذيه مي نمايد.

ü نحوه شناسايي

بدن سياه و پوشيده از پوشش ابريشمي سفيد. بال هاي عقبي و جلويي سفيد و شاخك ها شانه اي مي باشد.

رنگ لاروها خاكستري تيره است كه روي آن توسط موهاي ريز قهوه اي و نقاط برجسته سفيد يا زرد پوشيده شده است.

v پروانه برگ خوار سفيد بلوط

ü ميزبانان

ميزبان اين آفت در ايران فقط درخت بلوط مي باشد.

ü نحوه خسارت

لارو حشره از برگ ها تغذيه مي نمايد.

ü نحوه شناسايي

حشره كامل پروانه سفيد رنگي است كه عرض آن با بالهاي 30-25 ميليمتر مي باشد.رنگ عمومي بدن پروانه نر دودي براق مايل به سياه و پاها در قسمت ران دودي و در ساير قسمت ها زرد مي باشد. در صورتي كه رنگ بدن پروانه ماده معمولا زرد و پاها به رنگ زرد كاهي ديده مي شود. شاخك ها نيز پره اي مي باشند.

طول لارو كامل 24-20 ميلي متر و رنگ عمومي آن ليمويي كثيف . در ناحيه پشت يك نوار صورتي داشته و سطح بدن را موهاي زيادي پوشانيده است. در قسمت پشتي مفصل هاي ششم و هفتم شكم دو غده قرار دارد.

v پروانه برگ خوار گزنده بلوط

يكي از پروانه هاي مهم برگ خوار درختان بلوط در ايران و بالاخص در جنگل هاي بلوط منطقه زاگرس پروانه مذكور

است.

ü ميزبانان

بلوط و گوجه وحشي

ü نحوه خسارت

لارو اين پروانه از برگ درختان بلوط و گوجه وحشي تغذيه مي نمايد و از نظر اقتصادي خسارت قابل توجهي به جنگل هاي بلوط وارد نموده است.

ü نحوه شناسايي

حشره كامل پروانه است با بالهاي جلويي سفيد و پاهايي از موهاي سفيد رنگي پوشيده شده كه تخم هاي آن كروي و عسلي رنگ است. رنگ سينه و شكم لارو قهوه اي تيره و سر آن سياه رنگ است. بدن لارو از موهاي زيادي پوشيده شده است .

v پروانه توري تبريزي

يكي از آفات مهم درختان صنوبر در ايران مي باشد، براي اولين بار در سال 1346 در ايران شناخته شد.

ü ميزبانان

صنوبر و بيد

ü نحوه خسارت

اين آفت برگ خوار روي درختان صنوبر و بيد در تمام مناطق كشور انتشار دارد و خسارت آن از نظر اقتصادي زياد مي باشد.

ü نحوه شناسايي

رنگ عمومي اين پروانه سفيد مايل به خاكستري و بالهاي جلويي پهن و پوشيده از فلس هاي نقره اي و سياه است كه به طور درهم قرار دارند. بالهاي عقبي در قاعده به رنگ سفيد و در قسمت انتهايي خاكستري است. تخم پروانه به رنگ سفيد است.لارو كامل پهن و به رنگ سبز روشن پوشيده از موهاي بلند و راست مي باشد كه صفت خوبي براي تشخيص آن است.

v پروانه دم طلايي سفيد

به اين پروانه به انگليسي شب پره دم زرد يا Yellow tail moth گفته مي شود.

ü ميزبانان

بلوط و افرا

ü نحوه خسارت

در ايران در نواحي شمال كشور روي درختان افرا و در استان فارس و لرستان روي درخت بلوط انتشار دارد و از برگ درختان تغذیه می کند.

ü نحوه شناسايي

در لبه بالهاي جلويي حشره نر لكه هاي سياه رنگي وجود دارد و در انتهاي بدن يك دسته موي زرد وجود دارد. لارو كامل

حشره 35 ميلي متر طول دارد و روي پشت آن يك نوار قرمز رنگ قرار دارد و در هر طرف بدن يك نوار توري سفيد همراه با يك نوار قرمز ديده مي شود.

v پروانه دم قهوه اي

پروانه دم قهوه اي ميزبان ويژه اي نداشته و در استان هاي شمالي و مركزي كشورمان انتشار دارد .

ü ميزبانان

افرا، غان، گيلاس، سيب، آلبالو، زالزالك، صنوبر، گوجه، گلابي، بلوط، بيد، نمدار و نارون.

ü نحوه خسارت

تقریبا مانند پروانه دم طلایی بوده و از برگ درختان میزبان تغذیه می کند.

ü نحوه شناسايي

رنگ بالها در نر و ماده سفيد يكدست است. شكم در ماده ها قهوه اي بوده و پوشيده از كرك هاي سفيد رنگ پراكنده مي باشد. در انتهاي بدن ماده توده اي از كرك به رنگ حنايي ديده مي شود. لارو به رنگ تيره و پوشيده از موهاي بلند قهوه اي رنگ افراشته مي باشد.

v پروانه جوانه خوار كاج

اين پروانه به طور انحصاري به گونه هاي متعدد و مختلف جنس كاج حمله و خسارت شديدي وارد مي نمايد. اين حشره

در اصل آفت جنگل كاري ها بوده و تنها به درختان كاج حمله مي كند.

ü ميزبانان

گونه هاي متعدد و مختلف جنس كاج

ü نحوه خسارت

لارو در يك دوره از تغذيه و زندگي خود ضمن تخريب كامل جوانه هاي اصلي و خوردن محتويات آن وارد سرشاخه و ساقه اصلي نبات مي شود.

ü نحوه شناسايي

در روي بالهاي جلويي كه به رنگ قرمز آجري هستند 5-4 عدد نوار و خطوط مواج و با نقوش زرد مشاهده مي شود. بالهاي عقبي نيز به رنگ يكنواخت قهوه اي است. سر به رنگ زرد و سينه قرمز رنگ و شكم خاكستري است. لارو پس از خروج از تخم به رنگ زرد مي باشد و هنگامي كه رشد آن كامل گرديد به رنگ قهوه اي تغيير مي كند. سر و قفسه سينه لارو به طور كامل سياه رنگ است.

نگذارید بمیرد جنگل

که جهان خواهد مرد ...

با تشكر از بچه هاي رشته جنگلداري لرستان كه در تهيه ي اين مطالب همكاري نمودند

+نوشته شده در دوشنبه ششم تیر 1390ساعتتوسط احمد شجاعی |


از قدیم تا کنون - دکوراسیون داخلی - گویا آی تی - تک تمپ - قیمت گوشی | بک لینک - گرافیک - وبلاگ